Millî Eğitim Bakanlığınca 2025'te "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli" doğrultusunda birçok düzenleme ve uygulama hayata geçirildi, öğretmen ve öğrencileri destekleyen yapay zekâ çalışmalarına hız verildi.

Millî Eğitim Bakanlığı, 2025 yılı itibarıyla gelişen teknolojilerin eğitim sistemine entegre edilmesi başta olmak üzere önemli projeleri hayata geçirdi.

Bu yılın başında 315 bin 856 öğretmen, "uzman öğretmen" ve "başöğretmen" unvanı aldı.

Bakanlık, 2024-2025 eğitim öğretim yılında kademeli olarak başlatılan "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"nin öğretim programlarını bu yıl ana sınıfı ve uygulama sınıflarında, ilkokul 1 ile 2, ortaokul 5 ile 6, ortaöğretim hazırlık ve 9 ile 10'uncu sınıflarında uygulamaya devam etti.

"Beceri temelli" yeni müfredatla "sonuç odaklı ölçme" yerine "süreç odaklı ölçmeye" de geçiş yapılırken bu kapsamda her dönem sonunda karne yerine okul öncesi eğitimde "beceri edinim raporu", ilkokullarda ise "gelişim raporu" verilmesi uygulamasına geçildi.

Yapay Zekâ Çalışmaları

MEB tarafından eğitimde yapay zekâ çalışmalarına da 2025'te hız verildi. Bu kapsamda eğitim alanındaki dijitalleşme ve veriye dayalı karar alma süreçlerini güçlendirmek amacıyla Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü bünyesinde "Yapay Zekâ ve Büyük Veri Uygulamaları Daire Başkanlığı" kuruldu. Daire Başkanlığı, eğitim alanındaki dijitalleşme ve veriye dayalı karar alma süreçlerini güçlendirmeyi hedefliyor.

6-22 yaş bireylerinin zihinsel beceri ve yeteneklerini belirlemeye yönelik sürdürülebilir, interaktif ve yapay zekâ tabanlı bir psikolojik ölçme aracı olarak geliştirilen "Türk Ulusal Zekâ Ölçeği (TUZÖ)" hayata geçirildi.

Eğitimde Yapay Zekâ Politika Belgesi

MEB, Bakanlık yönetiminden okul süreçlerine, öğretmen eğitiminden öğrenci kazanımlarına kadar geniş bir yelpazede hazırladığı "Eğitimde Yapay Zekâ Politika Belgesi ve Eylem Planı"nı kamuoyuyla paylaştı.

Belge, 11. Kalkınma Planı kapsamında yürürlüğe konulan Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi çerçevesinde hazırlanan 4 hedef, 15 politika ve 40 eylem adımından oluştu.

Bakanlığın 2025-2029 dönemine yönelik stratejik yaklaşımları içeren belge, millî eğitim sisteminde yapay zekâ teknolojilerinin kullanım alanlarını, Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi doğrultusunda yürütülen çalışmaları ve bu çalışmaların kapsamının genişletilmesi için atılması gereken adımları ortaya koydu.

Yapay Zekâ ve Büyük Veri Uygulamaları Daire Başkanlığı koordinasyonunda yapay zekâ teknolojilerinin eğitim sistemine güvenli ve sorumlu biçimde entegre edilmesi amacıyla "Yapay Zekâ Etiği Tavsiyeleri" kitapçığı yayımlandı.

Ayrıca yapay zekâ projelerinin etik çerçevede yürütülmesini sağlamak üzere hazırlanan "Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kurulu Yönergesi" de yayımlandı.

Yapay zekâ, eğitim öğretim, insan kaynakları, fiziki altyapı ve yönetim alanlarında veri analizleri yaparak kamu kaynaklarının verimli kullanılması, yöneticilere hızlı ve doğru bilgiler sağlanması amacıyla Millî Eğitim Bakanlığı Bakanlık Yönetim Sistemi "MEBBYS" de hayata geçirildi.

Gastronomi Liseleri ve Eğitimde Yenilikler

Bakanlıkça bu yıl "Türkiye Gastronomi Liseleri Projesi" kapsamında, İstanbul Vehbi Koç Vakfı Gastronomi Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi ve Erzurum Gastronomi Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi açıldı.

Bu projeyle açılan gastronomi mesleki ve teknik Anadolu liselerinin Gastronomi ve Mutfak Sanatları alanının hazırlık sınıfına yetenek sınavı sonucuna göre öğrenci alımı yapıldı.

Hazırlık sınıfında öğrencilere, mutfak teknikleri ve uygulamaları, tarım ve üretim zinciri eğitimi, arkeoloji ve kültürel miras bilinci, estetik ve yaratıcı düşünce, yabancı dil ve küresel mutfak vizyonu gibi birçok imkân sunuluyor. Usta şeflerle atölye çalışmaları ve yerel coğrafya gezileri de programda yer alıyor.

Öğretmen Bilgi Servisi ve Okul Veli Asistanı

MEB'in bu yıl yaptığı mevzuat değişikliğiyle özel eğitim ana sınıfları da dâhil olmak üzere "ana sınıfları", sadece ilkokul düzeyinde değil, ortaokullar bünyesinde de açılabilmesi sağlandı. Ana sınıflarının tüm ilköğretim kurumlarını kapsayacak şekilde açık kalması sağlanacak.

Bakanlıkça, hem öğretmenlerin velilerle doğrudan iletişim kurabilmesi hem de velilerin öğrencilerinin notları, devamsızlık ve sınav tarihi gibi bilgilerine anlık ulaşmasını sağlamak amacıyla Öğretmen Bilgi Servisi "ÖBS" ile Okul Veli Asistanı "OVA" hayata geçirildi. Şu ana kadar ÖBS'den 400 binden fazla öğretmen, OVA'dan ise 200 binden fazla veli faydalandı.

Ayrıca, MEB'in bu yıl yaptığı yeni düzenlemeyle, şehit ve gazi çocukları ile devlet koruması altındaki çocukların özel okullarda eğitimin yanı sıra yemek, pansiyon, kitap-kırtasiye, kıyafet, etüt, uluslararası diploma ve sertifika programı gibi sunulan diğer hizmetlerden de ücretsiz yararlanabilmesi sağlandı.

OECD Raporu ve Eğitimde İyileşmeler

OECD'nin her yıl yayımladığı ve eğitim sistemlerini karşılaştırmalı verilerle inceleyen, "Bir Bakışta Eğitim 2025" raporuna göre Türkiye, bu yıl en fazla ilerleme kaydeden ülkeler arasında yer aldı.

Son on yılda, Türkiye'de üç beş yaş arası çocukların okullaşma oranı yüzde 28'den yüzde 54'e yükseldi. Bu artış, OECD ülkeleri arasında en yüksek artışlardan biri olarak kayda geçti. Ayrıca, 5 yaş grubunda okullaşma oranı yüzde 98'e ulaşarak yüzde 86 olan OECD ortalamasının üzerine çıktı.

OECD verilerine göre Türkiye'de 25-34 yaş grubunda ortaöğretimi tamamlamayanların oranı 2019'da yüzde 41 iken 2024'te yüzde 28'e geriledi.

Ayrıca öğretmen atamalarıyla birlikte öğretmen başına düşen öğrenci sayısı ilkokulda 18, ortaokul ve genel liselerde 13, meslek liselerinde 14, lise genelinde ise 12'ye geriledi.

Haber: Dursun BÖLÜK