Türkiye’de ilk defa Batman’da düzenlenen ve alanında uzman akademisyen ile üreticileri bir araya getiren, tarım ve hayvancılık alanında önemli başlıkların akademik ve bilimsel bir perspektifle ele alındığı ‘Göçebe Hayvancılık Çalıştayı’nın sonuç bildirgesi kamuoyuyla paylaşıldı.

İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün girişimleriyle düzenlenen çalıştay, kendi alanında bir ilk olma vesilesiyle, kamuoyuna açıklanan başlıklar ve öneriler göçebe hayvancılık açısında oldukça önem arz etmektedir.

Bildirgede, göçebe hayvancılığın sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla mera yönetiminden sosyal hizmetlere, üretimden kültürel mirasın korunmasına kadar birçok alanda kapsamlı öneriler yer aldı.

Mera ve Göç Yollarına Dijital Güvence
Bildirgede, yayla ve meraların kadastro işlemlerinin tamamlanarak sınırlarının netleştirilmesi ve her parselin QR kodlu dijital kimlik sistemine geçirilmesi önerildi. Mera tahsis süreçlerinin e-Devlet ve “Mera Takip Sistemi” üzerinden yürütülmesi, kira bedellerinin yalnızca resmi kanallar aracılığıyla tahsil edilmesi gerektiği vurgulandı.

Ayrıca mevcut tahsislerin “gerçek üreticilik” esasına göre denetlenmesi, alt kiralamaların önlenmesi ve meraların taşıma kapasitesinin GPS verileriyle bilimsel olarak belirlenmesi gerektiği ifade edildi.

Göç yollarının “kamu yararı taşıyan lojistik hat” olarak tescil edilmesi ve imar planlarında bu yolların korunmasının zorunlu hale getirilmesi de öneriler arasında yer aldı. Kritik noktalarda kurulacak “Göçer Hizmet Odakları” ile hayvan sağlığı ve yetiştiricilerin temel ihtiyaçlarının karşılanması planlanıyor.

Altyapı ve Güvenlik Önlemleri Öne Çıktı
Göç yolları üzerindeki su kaynaklarının korunması, atıl durumdaki sıvatların onarılması ve güneş enerjili akıllı su istasyonlarının kurulması önerildi. Karayollarında sürü güvenliği için hayvan tünelleri ve yeşil köprülerin yapılması da bildirgede dikkat çeken başlıklar arasında yer aldı.

Ayrıca göçerlere özel TARSİM sigorta modellerinin geliştirilmesi gerektiği belirtildi.

Temel Hizmetlere Erişim Genişletilecek
Bildirgede, göçerlerin yaşam koşullarını iyileştirmeye yönelik önemli sosyal adımlar da yer aldı. Taşınabilir güneş paneli destekleri, mobil baz istasyonları, sağlık ve eğitim hizmetlerinin yaygınlaştırılması önerildi.

Göçer kadınlar için sosyal güvence mekanizmalarının oluşturulması, gençlerin teşvik edilmesi ve psikolojik destek hizmetlerinin sunulması da öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. Ayrıca geleneksel bilgi birikiminin korunması amacıyla “kültürel bellek” sisteminin oluşturulması planlanıyor.

Üretimde Verimlilik ve Katma Değer Hedefi
Göçer toplulukların ürettiği peynir, yün ve et gibi ürünlerin katma değerinin artırılması, değer zincirinin korunarak tüketiciye ulaştırılması hedefleniyor.
Aşırı otlatmanın önlenmesi, mera kullanımına yönelik eğitimlerin verilmesi ve dijital teknolojilerin meralara entegrasyonunun artırılması da bildirgede vurgulanan konular arasında yer aldı.

Doğal Dengenin Korunması ve İklim Vurgusu
Sonuç bildirgesinde, biyolojik çeşitliliğin korunması, endemik bitki türlerinin desteklenmesi ve aşırı otlatılan alanların rehabilite edilmesi gerektiği ifade edildi. Küresel iklim değişikliğine karşı meraların direncinin artırılması da öncelikli hedefler arasında gösterildi.

Göçebe hayvancılığın ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarıyla ele alındığı çalıştayın sonuç bildirgesi, sektörün geleceğine yönelik yol haritası niteliği taşıyor.

Haber: Nejdet Işık