Hatay'da, COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un katılımıyla gerçekleştirilen “Türkiye’nin COP31’e Giden Yolu: Dirençli Şehirler” programı kapsamında düzenlenen “Enerji Verimliliği: Verimlilikten Sürdürülebilirliğe: Şehirlerde Enerji Dönüşümü” paneline katıldı.

Panelde konuşan Vali Mustafa Masatlı, medeniyetlerin, kültürlerin ve kardeşliğin kadim şehri Hatay'ın, Asırların Felaketi 6 Şubat ve devamındaki depremleri en ağır şekilde yaşayan şehirlerin başında geldiğini belirtti. Hatay'da 91 bine yakın bina ile 350 bine yakın bağımsız bölümün yıkıldığını, 41 milyon ton enkazın ise devletin güçlü koordinasyonu, kurumların fedakâr çalışmaları ve milletin dayanışmasıyla 11 ay gibi kısa bir sürede kaldırıldığını ifade etti.

Asırların Felaketi’nin ardından Hatay'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Cumhuriyet tarihinin en büyük ihya, inşa ve imar seferberliğinin yürütüldüğünü vurgulayan Vali, 195 bine yakın konut ve iş yerinin ya tamamlandığını ya da yapım çalışmalarının devam ettiğini; binlerce vatandaşın daha sağlam zeminlerde, daha güvenli, daha estetik ve daha çevreci konutlarına kavuştuğunu belirtti.

Vali Mustafa Masatlı, Hatay'da yürütülen yeniden inşa sürecinin yalnızca konut ve iş yerlerinden ibaret olmadığını ifade ederek; eğitimden sağlığa, ibadethanelerden kamu binalarına, altyapıdan ulaşıma, tarihi mirastan sosyal yaşama, üretimden kültüre kadar bütüncül bir dirençli şehir vizyonunun hayata geçirildiğini söyledi. Bu kapsamda 237 yeni okulun, 9 yeni hastanenin, 3 semt polikliniğinin, 8 aile sağlığı merkezinin, 128 yeni caminin, 50 Kur’an kursunun, 13 Diyanet Gençlik Merkezi’nin ve 4 yeni yükseköğrenim yurdunun hizmete alındığını; spor alanları, gençlik yatırımları, kamu hizmet binaları ve birçok stratejik projenin de şehrin geleceği için sürdürüldüğünü kaydetti.

Kamu hizmet binalarının yapımında kamu kampüsü yaklaşımının benimsendiğini dile getiren Vali, bu modelle kurumların birbirine yakın konumlandırılarak vatandaşların hizmetlere daha hızlı ve kolay erişmesinin hedeflendiğini; vakit, yakıt ve ulaşım maliyetlerinde tasarruf sağlanırken şehir içi trafik yoğunluğunun ve araç kaynaklı emisyonların azaltılmasıyla çevreci, sürdürülebilir ve insan odaklı bir kamu hizmet altyapısı oluşturulduğunu ifade etti.

Hatay'ın altyapı ve ulaşım yatırımlarında da büyük bir dönüşüm yaşandığını belirten Vali Mustafa Masatlı, Türkiye’nin en büyük atıksu tünelinden Asi Nehri’nin ıslahına, havalimanından Belen ve Hassa tünellerine, limanlardan balıkçı barınaklarına, çevre düzenlemelerinden yeni yol ve kavşaklara kadar şehrin geleceğini taşıyacak stratejik projelerin birer birer hayata geçirildiğini söyledi.

Tarihi ve kültürel mirasın da yeniden ihya edildiğini vurgulayan Vali, Habib-i Neccar Camii’nden Kemalpaşa’ya, Kurtuluş Caddesi’nden Uzun Çarşı’ya, Tarihi Hatay Devleti Meclis Binası’ndan Tarihi Valilik Binası ve Konutu’na, Müderris Konağı’ndan birçok tescilli sivil mimari esere kadar medeniyet hafızasının aslına uygun şekilde ayağa kaldırıldığını ifade etti.

Vali Mustafa Masatlı, Hatay'da hayata geçirilen Afette Hatay Modeli’nin; sağlam yapıların yanında üretimi, eğitimi, sağlığı, kültürü, ekonomiyi, sosyal hayatı ve çevresel sürdürülebilirliği birlikte ele alan güçlü bir şehircilik yaklaşımı olduğunu belirtti. Türkiye’de tek olan Engelli Ortez/Protez Merkezi, Yüreğimizdeki Işık Projesi, 53 kadın kooperatifi, 64 coğrafi işaretli ürün, Hatay Kültür Sanat Çarşısı, Antakya Gastronomi Çarşısı, Hatay Sörf Merkezi, Çevlik Su Sporları ve Sualtı Dalış Merkezi, Ney Üretim Merkezi, Sualtı Savaş Müzesi, Cilvegözü Tır Parkı ve Lojistik Köy Projesi’nin bu modelin sahadaki somut başlıkları arasında yer aldığını ifade etti.

Panelde, Hatay'da Türkiye’de örneği bulunmayan Enkaz Geri Dönüşüm Tesisleri’ne de dikkat çeken Vali, afet sonrası oluşan 41 milyon ton enkazın yalnızca bertaraf edilmesi gereken bir yük olarak görülmediğini; çevreye duyarlı, geri dönüşüm odaklı ve sürdürülebilir bir kaynak yönetimi anlayışıyla ele alındığını belirtti. Enkazın yeniden hammaddeye dönüştürülmesinin doğal kaynakların korunmasına, karbon salınımının azaltılmasına, depolama alanları üzerindeki baskının hafifletilmesine ve ekonomik değerin yeniden kazanılmasına önemli katkılar sunduğunu vurguladı.

Afet sonrası yeniden inşa süreçlerinin doğru planlandığında net sıfır şehir dönüşümünü hızlandırabilecek büyük bir fırsata dönüşebileceğini ifade eden Vali Mustafa Masatlı, Hatay'da yürütülen ihya, inşa ve imar sürecinde enerji verimliliği, yenilenebilir enerji kullanımı, iklim dostu malzeme tercihleri, akıllı altyapı sistemleri, yağmur suyu hasadı ve düşük karbonlu şehirleşme anlayışının temel unsurlar arasında yer aldığını dile getirdi.

Enerji verimliliği ve net sıfır hedeflerinde sahadaki en uygulanabilir yaklaşımın doğru tasarım, kaliteli yapım ve sürekli ölçüm olduğunu belirten Vali, “En temiz ve en ucuz enerji, hiç tüketilmeyen enerjidir.” anlayışıyla Hatay'da yeni yapıların iklim şartlarına uygun, enerji ihtiyacını azaltan, kaynakları koruyan ve işletme maliyetlerini düşüren bir bakış açısıyla planlandığını söyledi. Özellikle deprem sonrasında yapılan okulların büyük bölümünde yağmur suyu hasadı sistemlerinin projeye dâhil edildiğini ifade eden Vali, okulların yalnızca eğitim yuvası değil, aynı zamanda sürdürülebilir yaşam kültürüne katkı sunan kıymetli yapılar hâline getirildiğini belirtti.

“Dirençli şehir, yalnızca depreme dayanıklı bina demek değildir.” diyen Vali Mustafa Masatlı, dirençli şehrin; çevreye duyarlı, enerjisini verimli kullanan, sosyal hayatı güçlü, ekonomik üretimi canlı ve insanı merkeze alan şehir olduğunu vurguladı. Hatay'ın yaşadığı acı tecrübeden geleceğin şehircilik vizyonunu güçlendiren çok önemli dersler çıkarıldığını ifade eden Vali, şehirlerin yalnızca bugünün risklerine göre değil; yarının iklim, enerji ve afet gerçeklerine göre inşa edilmesi gerektiğini kaydetti.

Vali Mustafa Masatlı, Türkiye’nin COP31 yolculuğunda “Dirençli Şehirler” başlığıyla Hatay'da gerçekleştirilen bu anlamlı programın; şehirlerin afetlere, iklim değişikliğine ve geleceğin risklerine karşı daha güçlü, daha sürdürülebilir ve daha yaşanabilir hâle gelmesine hayırlı katkılar sunmasını temenni etti.

Vali, başta ülkenin her alanda olduğu gibi çevre, şehircilik ve iklim değişikliği vizyonuna da güçlü liderliğiyle yön veren Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a şükranlarını arz ederek; bu önemli buluşmanın Hatay'da gerçekleşmesine öncülük eden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'a, katkı sunan tüm bakanlara, uluslararası kuruluşların kıymetli temsilcilerine, akademi dünyasına, yerel yönetimlere, sivil toplum kuruluşlarına ve emeği geçen herkese teşekkür etti.

Haber: Walaa Hamza