Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Amasya'da “Vefatının 505. Senesinde Amasya’dan İstanbul’a Şeyh Hamdullah Yazma Eser Sergisi”nin açılışını gerçekleştirdi. Programa Vali Önder Bakan, Amasya Milletvekilleri Haluk İpek ile Hasan Çilez, Bakanlık Bürokratları, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanı Coşkun Yılmaz, İl Protokolü ve basın mensupları katıldı.

Sergi açılışı öncesi Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, ilk olarak Vali Önder Bakan’ı ziyaret etti. Daha sonra Bakan, Amasya genelinde devam eden turizm faaliyetleriyle ilgili Vali Önder Bakan’dan detaylı brifing aldı.

Ardından Sultan Bayezid Külliyesi’ne geçen Bakan, Vali ve İl Protokolü ile birlikte Amasya Sultan Bayezid Yazma Eser Kütüphanesi’nde “Şeyh Hamdullah Yazma Eser Sergisi”nin açılışını gerçekleştirdiler.

Açılışta ilk olarak konuşan Amasya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hakkı Turabi ve Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanı Coşkun Yılmaz, “Kıbletül Küttâb” unvanıyla bilinen Hattatların Piri, Osmanlı hat ekolünün kurucusu Amasyalı Şeyh Hamdullah’ın hayatı ve eserleri hakkında bilgiler verdiler.

Programın devamında konuşan Amasya Milletvekilleri Hasan Çilez ile Haluk İpek, Hattatların Piri Şeyh Hamdullah’ın eserlerinden oluşan Yazma Eserler Sergisi’nin herkes tarafından görülmesi gerektiğini ifade ederek, serginin Medeniyetler Şehri Amasya’ya hayırlı olması temennisinde bulundular.

Vali Önder Bakan ise konuşmasında: “Sayın Bakanım, Kıymetli Milletvekillerimiz, Değerli Misafirler, Basınımızın Güzide Temsilcileri; hepinizi saygıyla, muhabbetle selamlıyorum. Bugün burada, köklü tarihimizin ve medeniyet mirasımızın en zarif tezahürlerinden biri olan hat sanatının piri Amasyalı Şeyh Hamdullah’ı, vefatının 505’inci yılında anlamlı bir programla yâd etmek üzere bir araya gelmiş bulunuyoruz.” dedi.

Şeyh Hamdullah; sadece bir hattat değil, Osmanlı hat ekolünün kurucusu, estetik anlayışımıza yön vermiş bir sanat ve fikir insanıdır. “Kıbletül Küttâb” unvanıyla anılan bu büyük üstat, yetiştirdiği talebelerle ve ortaya koyduğu eserlerle asırlardır süren bir geleneğin temelini atmıştır. Onun kaleminden dökülen harfler, sadece yazı değil; sabrın, zarafetin ve maneviyatın ifadesidir.

Bu büyük üstadın vefat yıl dönümünde Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığının böyle güzide bir sergiye imza atması oldukça anlamlıdır. İnanıyorum ki bu sergi, yalnızca geçmişe bir yolculuk değil; aynı zamanda gençlerimiz için ilham verici bir buluşma olacak.

“Amasya’dan İstanbul’a Şeyh Hamdullah Yazma Eser Sergisi”ni halkın beğenisine sunuyor, emeği geçen herkese teşekkür ediyorum.” dedi.

Bakan Mehmet Nuri Ersoy ise konuşmasında şunları kaydetti: “Saygıdeğer Misafirler, Kıymetli Basın Mensupları, Osmanlı hat ekolünün kurucusu olan Şeyh Hamdullah’ın vefatının 505. senesi münasebetiyle düzenlediğimiz, ‘Amasya’dan İstanbul’a Şeyh Hamdullah Sergisi’nin açılışına hoş geldiniz.”

Evliya Çelebi’nin ifadesiyle “Şehirlerin Yücesi”, Fransız seyyah Perrot’un tanımlamasıyla “Anadolu’nun Oxford’u” olan Amasya’dayız. Osmanlı şehzadelerinin idari tecrübe kazanmak için sancak beyliği yaptığı merkezlerden biri olması sebebiyle “Şehzadeler Şehri” olarak tarihe adını yazdırmış olan Amasya; ilim, irfan ve sanatla yoğrulmuş bir medeniyet havzasıdır.

Ünlü Osmanlı Şeyhülislamı Zenbilli Ali Efendi, büyük tarihçi Aşıkpaşazade, şair ve devlet adamı Tacizade Cafer Çelebi, Osmanlı döneminin en ünlü cerrahlarından Sabuncuoğlu Şerefeddin, divan edebiyatının ünlü kadın şairi Mihrî Hatun… Bu isimler Amasya’nın bize ve insanlığa armağanı olan silsilenin içinden sadece birkaçı. 15. yüzyılın ilk yarısında Amasya’da doğmuş olan Şeyh Hamdullah da işte bu eşsiz insan hazinelerimizden biri olarak tarihe adını yazdırmıştır.

Şeyh Hamdullah, ilimde, tasavvufta ve kendi ekolünü oluşturacağı hat sanatında eğitimini Amasya’da tamamlamış ve her üç sahada da bu topraklarda olgunluğa erişmiştir. Amasya’da sancak beyliği yapan Şehzâde II. Bayezid’in onu kendisine hat hocası tayin etmesi, Şeyh Hamdullah’ın hayatının dönüm noktası olmuştur. Eğittiği ve nihayetinde icazet verdiği II. Bayezid padişah olduktan sonra hocasını İstanbul’a davet etmiş ve büyük imkânlar sunmuştur.

Bu sayede, payitahtta asırlarca takip edilecek bir hat mektebi vücuda gelmiş; Şeyh Hamdullah, Osmanlı hat üslubunun kurucusu kabul edilerek “Hattatların Reisi” unvanıyla tarihe geçmiştir. Özellikle belirtmek gerekir ki Şeyh Hamdullah Mektebi, İslam yazı sanatları tarihinin en uzun ömürlü ekolüdür.

Böylesi bir âlim ve sanatkârın hatırasını yaşatmak boynumuza borçtur. Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı bu borcun gereğini hakkıyla yapmak için ciddi bir uzmanlık ve gayretle çalışmalarını sürdürmektedir.

Şeyh Hamdullah’ın eserlerinin hiçbiri TÜYEK’ten önce basılmamıştı. Başkanlık, Şeyh Hamdullah’ın Fatih’in kitaplığı için istinsah ettiği, Mesalihu’l-Ebdan ve’l-Enfüs eserini 2012’de bastı. 2015’de, Sultan II. Bayezid’in tilaveti için özel yazdığı Topkapı Sarayı’ndaki Mushaf’ının tıpkıbasımını yaptı.

Bugün burada açılışını yaptığımız, “Amasya’dan İstanbul’a Şeyh Hamdullah Yazma Eser Sergisi” de alanında bir ilktir. Bu özel projeyi, onun şehrine muhabbetinin ve vefasının da bir yansıması olarak görüyor, ruhunu ayrıca şad edeceğine inanıyoruz.

Unutulanı hatırlatma, ihmal edileni ihya etme konusunda bu yapılanlar hem ilk olması açısından önemli hem de muhtevaları itibarıyla kıymetlidir. TÜYEK, bu anlamda daha birçok ilke ve özgün çalışmaya imza atmıştır. 10 Aralık’ta İstanbul’da açtığımız “Mana ile Nakış: Müzehhep Mesneviler Sergisi” de muhtevasıyla, hikâyesiyle, temasıyla dünyada bir ilkti ve büyük yankı uyandırdı.

Yine 472.441 eserin dijital görüntüsünü, 639.601 eserin de künye bilgisini erişime açan TÜYEK’in web sitesi dünyanın en büyük yazma eser portalıdır. Rami Kütüphanesindeki kitap şifahanemiz dünyanın en büyük restorasyon laboratuvarıdır. Bugüne kadar 4.779 eserin restorasyonunu tamamladık. Ayrıca ülkemizdeki bütün yazma eserleri TÜYEK çatısı altında toplama çalışmalarını kararlılıkla sürdürmekteyiz.

Başkanlığımız, 2026’da da Uluslararası Yazma Mushaflar Sempozyumu’nun ilkini gerçekleştirecek. Saygıdeğer Misafirler, TÜYEK, 800 bine yaklaşan yazma ve nadir matbu eseriyle İslam ve Türk-İslam tarihinin tüm asırlarına, siyasetine, kültürüne ve geniş etki coğrafyasına dair en büyük ortak entelektüel hafızayı temsil etmektedir.

Konuşmaların ardından serginin açılışını gerçekleştiren Bakan, Vali ve İl Protokolü ile Hattat Hamdullah başta olmak üzere; Arapça, Farsça, Osmanlıca ve çok sayıda el yazması eserin yer aldığı Amasya Bayezid Yazma Eserler Kütüphanesinde incelemelerde bulundu.

Amasya programı kapsamında Sultan Bayezid Külliyesindeki 1914 Yılı Amasya’sının anlatıldığı Minyatür Amasya Müzesini ve Amasya Olgunlaşma Enstitüsünü de ziyaret eden Bakan ve Vali, son olarak Tarihi Hatuniye Mahallesinde yerli ve yabancı misafirlere yönelik faaliyetler yürüten esnaflarla bir araya geldi.