Ordu'nun Gürgentepe ilçesi Tepeköy Mahallesi'nde, bölgenin köklü arıcılık kültürünü kayıt altına almak ve gelecek nesillere aktarmak amacıyla Somut Olmayan Kültürel Miras (SOKÜM) çalışması başlatıldı. "Yaşayan Bir Kültürel Miras Olarak Tepeköy Arıcılığı: Hafızası, İlkleri, Dönüştürücü Etkisi ve Sonuçları" başlığıyla yürütülen proje, bölgedeki arıcılık faaliyetlerinin sosyokültürel boyutlarını incelemeyi hedefliyor.
Ordu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından yürütülen saha çalışmaları kapsamında, İl Kültür ve Turizm Müdürü Uğur Toparlak, Kültür Şube Müdürü Mahmut Ali Özcan ve Folklor Araştırmacısı Reyhan Özçelik, Tepeköy'deki yerel arıcılarla bir araya gelerek görüşmeler gerçekleştirdi. Çalışmaya Tepeköy Muhtarı Sezai Köken ve bölge sakinlerinden Hamdi Yılmaz da bilgi ve tanıklıklarıyla destek verdi.
Gezginci Arıcılığın Tarihsel Yolculuğu
Projenin temel odak noktasını, 1950'li yıllarda katırlarla başlayan ve ulaşım teknolojilerinin gelişimiyle kamyonlarla Türkiye'nin dört bir yanına yayılan gezginci arıcılık geleneği oluşturuyor. Tepeköy'de arıcılığın sadece bir ekonomik faaliyet değil, aynı zamanda bir yaşam biçimi haline geldiği vurgulanıyor.
Çalışma kapsamında öne çıkan bazı temel unsurlar şunlardır:
- Usta-Çırak İlişkisi: Bilginin kuşaktan kuşağa aktarılmasında aile içi eğitim ve usta-çırak ilişkisinin belirleyici rolü.
- Toplumsal Dayanışma: Arıcılık faaliyetlerinin köydeki sosyal yapıyı güçlendiren kolektif bir dayanışma kültürü oluşturması.
- Kadın Emeği: Arıcılık sürecinde kadınların üstlendiği kritik roller ve bu emeğin kültürel mirasa katkısı.
- Bilgi Transferi: Tepeköylü arıcıların, Türkiye'nin farklı bölgelerine yaptıkları göçler sırasında edindikleri deneyimleri paylaşarak arıcılık kültürünün yayılmasına sağladıkları katkı.
Yetkililer, bu çalışmanın Tepeköy'e özgü arıcılık kültürünün hafızasını korumak ve bu mirası akademik bir çerçevede tescilleyerek kültürel envantere kazandırmak adına büyük önem taşıdığını ifade etti.
