Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının koordinasyonunda yürütülen II. Ulusal Otizm Eylem Planı'nın 2023-2025 dönemi faaliyetleri açıklandı. Bakanlık tarafından hazırlanan rapora göre, otizmli bireylerin erken tanı ve müdahale hizmetlerine erişiminin artırılması, ailelerin desteklenmesi ve toplumsal farkındalığın güçlendirilmesi amacıyla kapsamlı çalışmalar hayata geçirildi.
Erken tanı ve müdahale çalışmalarının güçlendirilmesi amacıyla Dijital İzleme ve Tarama Programı'nın Hastalık Yönetim Platformu (HYP) modülü 15 Eylül 2025'te kullanıma açıldı. Bu program aracılığıyla geçen yıl 206 bin 746 çocuğun gelişimi izlenip bireysel müdahale programları uygulanırken, aile hekimlerinin vaka takibi de sistematik bir yapıya kavuşturuldu. Ayrıca çok disiplinli eğitim programlarıyla sağlık personelinin erken müdahale, davranış analizi, beslenme ve acil sağlık müdahalesi konularındaki bilgi ve becerileri artırıldı.
Çok Disiplinli Hizmetler ve Aile Destekleri
Otizm spektrum bozukluğu olan bireylere yönelik hizmetler kapsamında 14 ilde Çok Disiplinli Hizmet Modelleri ve Çocuk ve Genç Ruh Sağlığı Merkezleri (ÇÖZGEM) ile 876 kamu ruh sağlığı polikliniğinde hizmet sunuldu. Otizmli çocuğu bulunan ailelerin ihtiyaçlarının belirlenmesi ve psikososyal destek ile sosyal yardımlara erişimlerinin kolaylaştırılması amacıyla Bireysel Hizmet Danışmanlığı çalışmaları yürütüldü. Pilot uygulamalar çerçevesinde 503 kişiye danışmanlık hizmeti sağlandı.
Bakanlığın yürüttüğü Aile Temelli Ulusal Erken Müdahale Sisteminin Geliştirilmesi Pilot Uygulaması kapsamında ise 0-8 yaş grubundaki gelişimsel riski veya engeli bulunan çocukların erken dönemde tespit edilmesi hedeflendi. Pilot uygulamanın gerçekleştirildiği 4 ilde 801 aileyle görüşme yapılarak değerlendirmeler sonucunda 301 çocuk ve ailesine destek verildi. Söz konusu pilot uygulamanın aşamalı olarak ülke genelinde yaygınlaştırılması planlanıyor.
81 İlde İzleme Komisyonları Oluşturuldu
Eylem planı çerçevesinde toplumsal farkındalığı artırmak amacıyla ülke genelinde eğitim, seminer, panel, atölye ve sosyal etkinlikler düzenlendi. Aileler, öğretmenler, sağlık çalışanları ve diğer meslek gruplarına yönelik bilgilendirme faaliyetleri gerçekleştirildi. Otizm alanındaki çalışmaların yakından takibi amacıyla 81 ilde vali yardımcılarının başkanlığında İl Otizm İzleme Komisyonları kuruldu. Yılda en az üç kez toplanması öngörülen bu komisyonlar sayesinde faaliyetlerin izlenmesi ve kurumlar arası iş birliğinin artırılması amaçlanıyor.
Öte yandan, bilgilendirme ve danışmanlık hizmetleri otizm.gov.tr platformu üzerinden sürdürülüyor. Platform aracılığıyla, otizmli çocuğu bulunan ailelere ücretsiz destek sağlayan Bireysel Sosyal Hizmet Danışmanlığı projesine ilişkin detaylı bilgilere ulaşılabiliyor. 34 ilde uygulanan ve tanı anından itibaren otizmli bireylerin en uygun hizmete erişimini hedefleyen model kapsamında bugüne kadar 16 bin 278 aileye ulaşıldı.
