Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, Mavi Bölge'deki Likya Salonu'nda 'Entegre Yangın Yönetimi ve Orman Yangınlarına Karşı Dayanıklılık İçin Teknoloji ve İnovasyon Üst Düzey Diyaloğu' etkinliği gerçekleştirildi.
Etkinlikte konuşan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Türkiye'nin ormanların önemini katıldıkları her platformda dile getirdiğini, 11 Kasım'daki COP31 Liderler Zirvesi'nde de konuyu gündeme taşıdıklarını belirtti. Orman yangınlarının artık mevsimlik ve yerel bir sorun olmaktan çıktığını vurgulayan Bakan Yumaklı, "Yıl boyu süren, sınır tanımayan, sonuçları çok yıkıcı olan bir tehdittir. Dünyada her yıl yaklaşık 261 milyon hektar alan yangından etkileniyor. Bunun 127 milyon hektarı ormanlar. Üstelik, yüzyılın sonuna kadar aşırı yangın olaylarının yüzde 50'ye varan oranda artması bekleniyor" dedi.
Yangınları Önlemeye Odaklı Anlayış Vurgusu
Yangınların iklim değişikliğinin hem sonucu hem de tetikleyicisi olduğunu ifade eden Yumaklı, iklim krizinin çözümün parçası olan ormanları giderek artan biçimde tehdit ettiğine dikkat çekti. G7 Kananaskis Orman Yangını Şartı, İstanbul Raporu, Belem Eylem Çağrısı ve UNEA-7 kararının bu ivmenin dönüm noktaları olduğunu kaydeden Bakan, yangınları başladıktan sonra söndürmeye odaklanan anlayıştan, başlamadan önlemeye odaklı entegre bir yaklaşıma geçilmesi gerektiğini dile getirdi.
Ormanların kaybının yalnızca ağaçların kaybı olmadığını söyleyen Yumaklı, toprağın hafızasının, suyu tutan köklerin ve doğanın emeğinin de yandığını belirterek, "Ağaçsız kalan toprak, yağmuru tutamaz. Su akar gider, ardında sel, erozyon ve kuraklık bırakır. Böylece yangın, söndükten yıllar sonra bile tarlada, barajda ve sofrada yanmaya devam eder" ifadelerini kullandı.
Antalya Eylem Planı Dört Hedefe Odaklanıyor
Belem'de verilen sözlerin Antalya'da eyleme dönüştürüldüğünü açıklayan Bakan Yumaklı, Liderler Zirvesi'nde duyurulan Entegre Yangın Yönetimi Antalya Eylem Planı'nı uygulama aşamasına getirdiklerini belirtti. Eylem planının dört temel hedefe odaklandığını aktaran Yumaklı bunları şu şekilde sıraladı:
- Sınır ötesi ortak müdahale kapasitesi
- Bilim, veri ve inovasyona dayalı erken uyarı
- Yerel yangın rejimlerine uygun peyzaj yönetimi ve restorasyon
- Özellikle gelişmekte olan ülkeler için finansmana, kapasiteye ve teknolojiye erişimin kolaylaştırılması
Türkiye'nin 2021'deki yangınların ardından mücadele anlayışını yeniden şekillendirdiğini belirten Yumaklı, hava filosunu, İHA'ları ve saha kapasitesini güçlendirdiklerini, gözetleme kulelerini yapay zekâ destekli erken tespit sistemleriyle birleştirerek ilk müdahale sürelerini dakikalara indirdiklerini anlattı. Bu yıl 600 milyon fidan ve tohumu toprakla buluşturduklarını da sözlerine ekledi.