Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında ev sahipliği yapmaya hazırlanan Türkiye, iklim değişikliğiyle mücadele çalışmalarını eğitim alanında da sürdürüyor.
Millî Eğitim Bakanlığı tarafından iklim değişikliğine dayanıklı eğitim sistemlerinin geliştirilmesi, öğretmenlerin güçlendirilmesi, iklim okuryazarlığı ve yeşil becerilerin yaygınlaştırılması amacıyla çeşitli uygulamalar hayata geçirildi. Hazırlanan İklim Değişikliği Eylem Planları doğrultusunda ilkokul ve ortaokullarda "Çevre Eğitimi ve İklim Değişikliği" dersi seçmeli olarak okutulmaya başlandı. Söz konusu derslerde öğrencilerin günlük hayatta üretim ve tüketim arasındaki dengenin önemini fark etmelerine yönelik içeriklere yer verilirken küresel iklim değişikliği, sera gazları, küresel ısınma, asit yağmurları, ozon tabakasının incelmesi ve afetler gibi konular ele alındı.
Yeşil Vatan Etkinlikleriyle Çevre Bilinci Desteklendi
Okul ve kurumlarda iklim değişikliği farkındalığının artırılması, öğrencilere sürdürülebilir yaşam becerileri ve sorumluluk bilinci kazandırılması amacıyla çeşitli faaliyetler yürütüldü. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin "Köklerden Geleceğe" anlayışı doğrultusunda "Yeşil Vatan - Benim Okulum Geleceğe Çare" etkinlikleri hayata geçirildi. Bu kapsamda her ay belirlenen farklı temalar doğrultusunda öğrencilerin çevreye duyarlı bireyler olarak yetişmesini destekleyen uygulamalar gerçekleştirildi.
PISA 2025 Sonuçlarında Çevre Bilimi Başarısı
Eğitim alanında yürütülen bu çalışmalarla birlikte öğrencilerin çevreye ilişkin bilgi, beceri ve farkındalıkları uluslararası araştırmalar kapsamında da değerlendirildi. Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) 2025 kapsamında ilk kez değerlendirilen çevre bilimi alanında öğrencilerin çevresel sorunlara yönelik bilgi ve becerilerinin yanı sıra çevreye ilişkin farkındalıkları, tutumları ve geleceğe yönelik beklentileri ele alındı.
Araştırma sonuçlarına göre Türkiye, çevre farkındalığı endeksinde 0,39 değerine ulaşarak -0,14 olan OECD ortalamasının üzerinde yer aldı. Öte yandan Türkiye'deki öğrencilerin yüzde 78,5'i gelecekteki mesleklerinde çevrenin korunmasına katkıda bulunmayı arzuladığını belirtirken, bu oran OECD ülkelerinde yüzde 61,6 olarak kaydedildi.
Çevresel Öğrenme Olanakları ve OECD Ortalamaları
PISA 2025 kapsamında okullarda öğrencilere sunulan çevresel öğrenme olanakları ve çevreye yönelik faaliyetler de incelendi. Okuldaki çevresel öğrenme olanakları endeksinde Türkiye 0,54 değerine ulaşarak 0,01 olan OECD ortalamasını geride bıraktı. Araştırma verilerine göre Türkiye'deki öğrencilerin geri dönüşüm programlarına katılım oranı yüzde 99,2, doğal afetlerden etkilenen insanlara destek faaliyetlerine katılım oranı ise yüzde 99,5 oldu.
Çevre bilimi alanındaki değerlendirmede Türkiye, 494 ortalama puanla 480 olan OECD ortalamasının üzerine çıktı. Değerlendirmeye katılan 85 ülke arasında 17'nci sırada yer alan Türkiye, 38 OECD ülkesi arasında ise 12'nci sırada kendine yer buldu. Çevre bilimi alanında en az temel yeterlik düzeyine ulaşan öğrencilerin oranı Türkiye'de yüzde 80 olurken, OECD ortalaması yüzde 73,7 olarak gerçekleşti.
