Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, Gençlik Pavilyonu'nda "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde İnsan ve Toplum" başlıklı bir panel düzenlendi. Etkinlikte, iklim krizinin teknik bir sorundan ziyade bir varlık ve eğitim meselesi olduğu vurgulandı.
İklim Krizi Bir Denge Sorunudur
Panelde konuşan Milli Eğitim Bakan Yardımcısı, iklim krizinin temelinde yatan sorunun bir "denge krizi" olduğunu belirterek, bu durumun çözümünün ancak eğitimle mümkün olabileceğini ifade etti. Modern insanın doğa üzerindeki tahakküm kurma çabasına dikkat çeken Yelkenci, "Atomu bir arada tutan kuvvet ile galaksideki denge aynıdır. Bozulmakta olan da işte bu dengedir. Karbon piyasaları veya teknolojik gelişmeler tek başına yeterli değildir; asıl mesele, kendini evrenin sahibi gören insanın sorumluluk şuurunu kazanmasıdır" değerlendirmesinde bulundu.
Eğitimde Yeni Bir Felsefe: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli
Türkiye'nin 2024 yılında hayata geçirdiği eğitim modelinin, Batı'ya körü körüne bir hayranlık veya reddediş üzerine değil, insanlığın ortak birikiminden faydalanarak kendi düşünce referanslarını merkeze alan bir yapı üzerine kurulduğunu belirten Yelkenci, modelin dört temel üzerine inşa edildiğini açıkladı:
- İnsana bakışta ontolojik bütünlük
- Bilgiye bakışta epistemolojik bütünlük
- Eğitim sürecine bakışta zamansal bütünlük
- Değerlere bakışta aksiyolojik olgunluk
Yelkenci, iklim değişikliğiyle mücadelede taahhüt ile uygulama arasındaki mesafenin ancak sınıflarda, eğitim yoluyla kapatılabileceğini vurguladı. Ayrıca, sadece yapılması gerekenlerin değil, akarsu yataklarına yapılaşma gibi "yapılmaması gerekenlerin" de eğitim müfredatında yer almasının kritik olduğunu belirtti.
Müfredatta Çevre Bilinci
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında hazırlanan öğretim programlarının çevre bilincini somutlaştırdığını ifade eden Yelkenci, ortaokullarda seçmeli olarak okutulan Çevre Eğitimi ve İklim Değişikliği dersinin, insanın doğayla kurduğu ilişkiyi temel aldığını söyledi. Öğrencilerin ekosistemi tanımalarının ötesinde, bu ilişkinin sorumluluğunu üstlenmelerinin hedeflendiği kaydedildi.
Panelde ayrıca Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu Türkiye Temsilcisi Mariam Asghar Khan, Tarım ve Orman Bakanlığı Bakanlık Müşaviri Recep Tezgel ve Savunma Sanayii Akademi Başkanı Cenk Aktaş da eğitim ve çevre ilişkisine dair görüşlerini paylaştı. Program, Temel Eğitim Genel Müdürü Ebubekir Sıddık Savaşçı'nın katılımıyla tamamlandı.
